Jesteś na stronie Okręgowego Inspektoratu Pracy w Gdańsku

Przejdź na stronę Państwowej Inspekcji PracyJak zgłosić wypadek

Dodano: 5 maja 2026
4:10 minut

Co roku 5 maja obchodzimy Dzień Walki z Dyskryminacją Osób z Niepełnosprawnościami. To data, która skłania do refleksji, nie tylko nad tym, jak wiele zmieniło się w kwestii traktowania osób z niepełnosprawnościami na rynku pracy w ciągu ostatnich dekad, ale przede wszystkim nad tym, ile jeszcze przed nami.

Rynek pracy pozostaje jednym z obszarów, w którym osoby z niepełnosprawnościami wciąż napotykają realne bariery. Nie zawsze są to bariery architektoniczne, coraz częściej mają charakter niewidoczny: uprzedzenia rekruterów, nieuzasadnione wątpliwości co do wydajności pracownika, brak gotowości pracodawców do wprowadzenia drobnych, a często wystarczających usprawnień. Tymczasem polskie prawo pracy jednoznacznie zakazuje dyskryminacji między innymi ze względu na niepełnosprawność, zarówno na etapie zatrudnienia, jak i w trakcie trwania stosunku pracy.
 
Państwowa Inspekcja Pracy stoi na straży przestrzegania tych przepisów. Inspektorzy pracy podczas kontroli badają, czy pracodawcy wypełniają swoje obowiązki wobec pracowników z niepełnosprawnościami, między innymi w zakresie czasu pracy, dodatkowych uprawnień urlopowych czy obowiązku dostosowania stanowiska pracy do indywidualnych potrzeb. Każdy pracownik, który podejrzewa, że jest traktowany gorzej z powodu swojej niepełnosprawności, może zwrócić się do Państwowej Inspekcji Pracy o bezpłatną pomoc lub poradę prawną.
 
Dzień 5 maja to dobry moment, by przypomnieć, że równe traktowanie w zatrudnieniu nie jest przywilejem - to prawo, którego egzekwowanie leży zarówno w interesie pracowników, jak i pracodawców, którzy budują zespoły oparte na kompetencjach, a nie stereotypach.
 
 
Co Kodeks pracy mówi o dyskryminacji?

Art.  113
Jakakolwiek dyskryminacja w zatrudnieniu, bezpośrednia lub pośrednia, w szczególności ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony, zatrudnienie w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy - jest niedopuszczalna.

Art.  183a
§  1. Pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w szczególności bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony, zatrudnienie w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy.
§  2. Równe traktowanie w zatrudnieniu oznacza niedyskryminowanie w jakikolwiek sposób, bezpośrednio lub pośrednio, z przyczyn określonych w § 1.
§  3. Dyskryminowanie bezpośrednie istnieje wtedy, gdy pracownik z jednej lub z kilku przyczyn określonych w § 1 był, jest lub mógłby być traktowany w porównywalnej sytuacji mniej korzystnie niż inni pracownicy.
§  4. Dyskryminowanie pośrednie istnieje wtedy, gdy na skutek pozornie neutralnego postanowienia, zastosowanego kryterium lub podjętego działania występują lub mogłyby wystąpić niekorzystne dysproporcje albo szczególnie niekorzystna sytuacja w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych wobec wszystkich lub znacznej liczby pracowników należących do grupy wyróżnionej ze względu na jedną lub kilka przyczyn określonych w § 1, chyba że postanowienie, kryterium lub działanie jest obiektywnie uzasadnione ze względu na zgodny z prawem cel, który ma być osiągnięty, a środki służące osiągnięciu tego celu są właściwe i konieczne.
§  5. Przejawem dyskryminowania w rozumieniu § 2 jest także:
1) działanie polegające na zachęcaniu innej osoby do naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu lub nakazaniu jej naruszenia tej zasady;
2) niepożądane zachowanie, którego celem lub skutkiem jest naruszenie godności pracownika i stworzenie wobec niego zastraszającej, wrogiej, poniżającej, upokarzającej lub uwłaczającej atmosfery (molestowanie).
§  6. Dyskryminowaniem ze względu na płeć jest także każde niepożądane zachowanie o charakterze seksualnym lub odnoszące się do płci pracownika, którego celem lub skutkiem jest naruszenie godności pracownika, w szczególności stworzenie wobec niego zastraszającej, wrogiej, poniżającej, upokarzającej lub uwłaczającej atmosfery; na zachowanie to mogą się składać fizyczne, werbalne lub pozawerbalne elementy (molestowanie seksualne).
§  7. Podporządkowanie się przez pracownika molestowaniu lub molestowaniu seksualnemu, a także podjęcie przez niego działań przeciwstawiających się molestowaniu lub molestowaniu seksualnemu nie może powodować jakichkolwiek negatywnych konsekwencji wobec pracownika.

Zachęcamy do zapoznania się z naszymi publikacjami dotyczącymi praw i obowiązków związanych z zatrudnianiem i prawami osób z niepełnosprawnościami. Linki do pobrania publikacji znajdują się poniżej.
 
Czas pracy. Zawiera informacje dla pracowników niepełnosprawnych: https://www.pip.gov.pl/files/126/Dla-pracownikow/1043/Czas-pracy.pdf
 
 
Pracownik z niepełnosprawnością. Wymagania techniczno -budowlane: https://www.pip.gov.pl/files/127/Dla-pracodawcow/392/Niepelnosprawni-Wymagania-techniczno-budowlane.pdf
 

Zobacz magazyn Inspektor Pracy

Zobacz również

Szukaj

Logo PIP

Menu