Dodano: 9 marca 2026
4:22 minut

Planujesz przeprowadzić prace związane z zabezpieczeniem i usuwaniem wyrobów zawierających azbest? Pamiętaj o obowiązkach informacyjnych wynikających z przepisów BHP.

Kto musi zgłosić?

Wykonawca prac polegających na zabezpieczeniu lub usunięciu wyrobów zawierających azbest z miejsca, obiektu, urządzenia budowlanego lub instalacji przemysłowej, lub z terenu prac.

Komu i kiedy należy zgłosić?

  • właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy,
  • właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu,
  • właściwemu organowi nadzoru budowlanego.
Co najmniej w terminie 7 dni przed rozpoczęciem prac. 

Co obejmuje zgłoszenie?

ü  rodzaj lub nazwę wyrobów zawierających azbest według grup wyrobów określonych w odrębnych przepisach,

ü  dzień rozpoczęcia i planowanego zakończenia prac,

ü  adres obiektu, urządzenia budowlanego lub instalacji przemysłowej,

ü  kopię aktualnej oceny stanu wyrobów zawierających azbest,

ü  określenie liczby pracowników, którzy przebywać będą w kontakcie z azbestem,

ü  zobowiązanie wykonawcy prac do przedłożenia nowego zgłoszenia w przypadku zmiany warunków prowadzenia robót (np. terminu prowadzenia robót).

 

Co to jest azbest i dlaczego jest szkodliwy?

Azbest to temat, który wielu osobom kojarzy się z przeszłością. Tymczasem wciąż jest obecny – szczególnie przy remontach, pracach rozbiórkowych czy konserwacyjnych. I nadal stanowi realne zagrożenie dla zdrowia pracowników.

Azbest jest to nazwa włóknistych materiałów nieorganicznych i niezależnie od różnic chemicznych orazwynikających z budowy krystalicznej są one minerałami naturalnie występującymi w przyrodzie. Charakteryzują się dużą elastycznością i wytrzymałością na rozciąganie, a także odpornością na działanie czynników chemicznych i fizycznych. Są niepodatne na warunki klimatyczne i działanie zarówno wysokich, jak i niskich temperatur. Mają znakomite właściwości izolacyjne i nie przewodzą prądu. Uważa się, że azbest jest praktycznie niezniszczalny.

Wyroby azbestowe będące w dobrym stanie technicznym (nieuszkodzone) oraz odpowiednio zabezpieczone nie stanową istotnego zagrożenia dla zdrowia ludzkiego. Jednak azbest staje się szkodliwy w momencie gdy jest uszkodzony lub poddawany obróbce np. cięcia, wiercenia w nim, kruszenia czy łamania. Najwyższe zagrożenie jest w momencie demontażu wyrobów zawierających azbest lub korozji wyrobów zawierających azbest.

Biologiczna agresywność pyłu azbestu jest związana ze stopniem penetracji i ilością włókien w dolnej części układu oddechowego. Najgroźniejsze działanie pyłów respirabilnych azbestu przypisuje się włóknom, które charakteryzują się długością z przedziału 2 μm do 20 μm, oraz średnicą mieszczącą się w przedziale od 0,1 do 2,0 μm i są wdychane z powietrzem. Mogą one wnikać głęboko do układu oddechowego i powodować groźne choroby. Przykładowo: pylicę azbestową (azbestozę), międzybłoniak, nowotwór płuc i oskrzeli. Schorzenia te występują u osób zawodowo narażonych na duże dawki pyłu azbestowego lub u osób narażonych parazawodowo, czyli np. przebywających okresowo w powietrzu silnie zanieczyszczonym pyłami respirabilnymi azbestu.

Przyjęte NDS (najwyższe dopuszczalne stężenia na stanowiskach pracy) dla różnych pyłów włóknistych, w tym azbestu, jasno pokazują zróżnicowany poziom ich szkodliwości dla zdrowia.

Azbest wymaga stosowania rygorystycznych zasad bezpieczeństwa. Właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości ma obowiązek regularnie kontrolować stan wyrobów zawierających azbest oraz sporządzać ocenę ich stanu i możliwości bezpiecznego użytkowania.

Wykonawca prac związanych z zabezpieczaniem lub usuwaniem azbestu musi:

  • posiadać odpowiednie zezwolenia lub decyzje dotyczące gospodarowania odpadami niebezpiecznymi,
  • zapewnić pracownikom wymagane szkolenia w zakresie BHP i procedur bezpiecznego postępowania,
  • opracować szczegółowy plan prac, obejmujący identyfikację azbestu, metody działania, wymagane zabezpieczenia oraz zakres monitoringu powietrza,
  • dysponować odpowiednim wyposażeniem technicznym i socjalnym.

W celu zapewnienia bezpiecznego przebiegu prac wykonawca jest zobowiązany m.in. do:

  • izolowania obszaru robót i jego ogrodzenia,
  • stosowania środków technicznych ograniczających emisję azbestu,
  • zabezpieczenia obiektu przed pyleniem,
  • codziennego usuwania pozostałości pyłu,
  • izolowania pomieszczeń o przekroczonych stężeniach pyłu oraz stosowania komór dekontaminacyjnych,
  • zapoznania pracowników z planem prac i zasadami BHP.

Prace należy prowadzić tak, aby zapobiegać emisji azbestu, w szczególności poprzez:

  • nawilżanie materiałów,
  • demontaż elementów w całości,
  • stosowanie narzędzi ręcznych lub wolnoobrotowych z odciągiem powietrza,
  • prowadzenie monitoringu powietrza w razie przekroczeń dopuszczalnych stężeń,
  • codzienne zabezpieczanie i magazynowanie zdemontowanych wyrobów.

Po zakończeniu prac wykonawca ma obowiązek złożyć pisemne oświadczenie o prawidłowym wykonaniu robót oraz oczyszczeniu terenu. Dokument ten należy przechowywać przez co najmniej pięć lat.

 

Masz pytania lub wątpliwości? Zadzwoń lub napisz do nas - lepiej sprawdzić wcześniej niż tłumaczyć się później.

+48 58 520 18 22
 
 kancelaria@gdansk.pip.gov.pl

 

Podstawa prawna

 

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest;

 

Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.