Urlop wypoczynkowy jest jednym z podstawowych uprawnień pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę. W każdym roku pracy, przysługuje mu prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego.
Zasadą jest, iż urlop wypoczynkowy pracodawca powinien udzielić w roku kalendarzowym, w którym pracownik nabył do niego prawo. W praktyce może jednak dojść do sytuacji, w której zostanie niewykorzystany w danym roku kalendarzowym. Może to być związane chociażby z długotrwałym zwolnieniem lekarskim, w czasie którego pracownik nabywa prawo do urlopu wypoczynkowego, mimo że nie świadczy pracy. W takim przypadku staje się on urlopem zaległym.
Do kiedy należy wykorzystać zaległy urlop?
Zgodnie z art. 168 Kodeksu pracy niewykorzystany urlop wypoczynkowy powinien zostać udzielony najpóźniej do 30 września następnego roku kalendarzowego. Oznacza to, że przykładowo urlop wypoczynkowy, do którego pracownik nabył prawo w 2025 r. powinien zostać udzielony najpóźniej do 30 września 2026 r.
Warto pamiętać, że w pierwszej kolejności urlop powinien polegać na udzieleniu pracownikowi czasu wolnego od obowiązku świadczenia pracy. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop jest co do zasady możliwy dopiero w związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku pracy.
Pamiętaj!
Pracownik nie może zrzec się prawa do urlopu i nie może odmówić wykorzystania urlopu udzielonego zgodnie z przepisami prawa pracy.
Co w sytuacji, gdy pracodawca nie udzieli zaległego urlopu do 30 września?
Samo przekroczenie tego terminu nie powoduje jednak automatycznej utraty urlopu przez pracownika. Prawo do niewykorzystanego urlopu nadal istnieje, a roszczenie o jego udzielenie przedawnia się co do zasady po upływie trzech lat od dnia, w którym stało się wymagalne. Jednocześnie nieudzielenie zaległego urlopu w ustawowym terminie może stanowić wykroczenie przeciwko prawom pracownika.
W takiej sytuacji pracownik może w pierwszej kolejności podjąć próbę wyjaśnienia sprawy z pracodawcą lub działem kadr. Jeżeli problem nie zostanie rozwiązany, możliwe jest skorzystanie z pomocy Państwowej Inspekcji Pracy.